Қозоғистон углеродни ушлаб
туриш ва сақлаш технологияларини ривожлантириш учун истиқболли майдончага
айланиши мумкин. Бунга мамлакатнинг геологик хусусиятлари ва ривожланган нефть-газ
сектори ёрдам беради. Гап саноат объектларида карбонат ангидридни ушлаб қолиб, атмосферага
чиқишининг олдини олиш имконини берадиган CCUS технологияси ҳақида кетяпти.
Астанада бўлиб ўтган халқаро анжуман иштирокчилари уни амалга татбиқ этиш истиқболларини
муҳокама қилишди. Тадбир Хитой, Буюк Британия, Германия, Нидерландия,
Қозоғистон, АҚШ ва Канададан келган олимлар, саноат ва давлат органлари
вакилларини ўзида бирлаштирган. Асосий эътибор технологик ечимлар, саноатни
тартибга солиш ва халқаро ҳамкорликка қаратилган. Экспертлар таъкидлашича, бу
йўналиш Қозоғистон учун айниқса долзарб, чунки унда анъанавий энергия улуши
катта, мамлакат 2060 йилга бориб, углерод нейтраллигига эришмоғи лозим.
Сакен Қалқаманов, «Яшил технологиялар ва инвестиция лойиҳалари халқаро маркази» миллий ҲЖ бошқаруви раиси:
- Ер ости қатламларимизда карбонат ангидриддан иккиламчи фойдаланиш масаласи ўрганилмоқда. Қозоғистон нефть компанияларининг аксарияти ҳозирда қазиб олинган қатламларда нефть ўрнини тўлдиришда асосан сувдан фойдаланади. Бу технология нафақат қатламга сув ҳайдашда керак, балки Қозоғистон учун карбонат ангидриддан саноатда, ишлаб чиқаришда фойдаланиш манфаатли. Энг қиммати ва қийини – бу газни тутиб қолиш ва тўплаш, белгиланган жойга етказиш, сўнг эса қайта ишлаш. Шу боис, ўрганиш лозим.
Жон Н. Лафхед, Буюк Британия Қироллик муҳандислик академияси аъзоси, Бирмингем университети:
- Қозоғистон геологик имкониятлари туфайли бу соҳада кўзга кўринган иштирокчига айланиши мумкин. Мамлакат чиқиндини камайтиришдан манфаатдор, қолаверса, айрим саноат жараёнлари қазилма ёнилғига бевосита боғлиқ. Кўплаб ҳолатларда уни ҳалича алмаштириш имконсиз, шунинг учун бунда чиқиндиларни тутиб қолиш ечим бўла олади.
Абдумалик Сарманов таржимаси
Ўхшаш янгиликлар
