Orta Asya ülkeleri transit potansiyellerini artırıyor. Bu ülkelerden biri de
Türkmenistan. Bu yılın ilk yarısında, ülkenin uluslararası
ulaştırma koridorları üzerindeki sınır geçiş noktalarından 10,5 milyon tondan
fazla yük taşındı. Bu rakam, 2025'in aynı dönemine kıyasla %10'luk bir artış
anlamına geliyor. Büyümeyi, ülke genelinde hayata geçirilen kapsamlı
altyapı projeleri destekliyor. Bunlar arasında, yaklaşık 600 kilometre
uzunluğundaki Aşkabat–Türkmenabat hızlı otoyolu da bulunuyor. Yol, başkenti
ülkenin doğu bölgelerine bağlayarak Özbekistan sınırına ve Türkmenbaşı
Uluslararası Deniz Limanı'na ulaşım imkanı sağladı. Yeni güzergah sayesinde yük taşımacılığında teslimat süresi birkaç günden 12-15 saate
kadar indirildi. Modern altyapı ve lojistik süreçlerin dijitalleştirilmesi ise
taşımacılığın daha hızlı ve verimli hale gelmesini sağladı.
Mekan Yöbbasarov, Türkmenistan Karayolu Ulaştırma Bakanlığı
Uzmanı:
«Belgelerin dijitalleştirilmesi, çalışma süreçlerinin verimliliğini
artırmak açısından büyük önem taşıyor. Özellikle uluslararası koridorlar
bakımından gümrük işlemlerinin hızlandırılması amacıyla elektronik belge
sistemine geçiş önemli bir adım. Türkmenistan'da gümrük alanında elektronik
sistemler ve veri tabanları da yaygın şekilde kullanılıyor».
Bir diğer önemli proje ise Kazakistan ile ulaştırma bağlantılarının
geliştirilmesi. Garaboğazgöl Körfezi üzerinden inşa edilen yeni karayolu
köprüsü, iki ülke arasındaki uluslararası güzergahın bir parçası olacak.
Köprünün taşıma kapasitesinin yaklaşık yedi kat artması, seyahat süresinin ise
yarı yarıya azalması bekleniyor. Türkmenistan, bu güzergah üzerinden mineral gübreler ve petrol ürünleri
ihraç etmeyi planlıyor. Ayrıca, Rusya ve Kazakistan'dan İran ve Hindistan'a
transit olarak metal, makine ve ekipman, un ile tahıl taşınması öngörülüyor.
Ruslan Byaşimov, Türkmenistan Karayolu Ulaştırma Bakanlığı ihtisatçısı:
«Bu köprü, ağır
vasıtaların büyük bir güzergah sapması yapmadan doğrudan Kazakistan sınırına
ulaşmasını sağlıyor. Köprü, 50 tona kadar taşıma kapasitesine sahip ağır yük
araçları için tasarlandı. Bu da Avrupa ve Rusya'dan İran ve Hindistan'a yönelik
büyük ölçekli transit taşımacılığın önünü açıyor. Multimodal taşımacılık
açısından da önemli bir avantaj söz konusu. Otoyol, Türkmenbaşı Uluslararası
Deniz Limanı ile bağlantı sağlayarak Türkmenistan'ı kara ve deniz güzergâhları
arasında etkin bir aktarma merkezine dönüştürüyor».
Türkmenistan, demiryollarının geliştirilmesine de özel önem veriyor. Ülke,
demiryolu altyapısını modernize ediyor, lokomotif filosunu yeniliyor ve «Kuzey-Güney» ile «Doğu-Batı» uluslararası ulaştırma koridorlarını güçlendiriyor. Entegre lojistik
sisteminde Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı önemli bir rol oynuyor.
Konteyner terminali yılda 400 bin konteynere kadar elleçleme kapasitesine
sahip. Bu kapasite, Asya ile Avrupa arasındaki yük taşımacılığının hızlı
şekilde gerçekleştirilmesine olanak sağlıyor. Ülke ayrıca, deniz ticaret
filosunu da genişletiyor. «Gadamly» adlı kuru yük gemisi hizmete alınırken, yeni petrol tankeri «Dostluk» da filoya dahil edildi.
