Kazakistan, Avrupa Birliği'nin bilimsel araştırma ve inovasyon programı Horizon Europe'a asosiye ülke olmayı hedefliyor. Program, bilimsel araştırmaları finanse ediyor ve farklı ülkelerden bilim insanlarının ortaklaşa yeni teknolojiler geliştirmesine olanak sağlıyor. Uzmanlara göre bu statünün elde edilmesi, Kazakistan'daki üniversitelerin, bilimsel kuruluşların uluslararası projelere daha geniş kapsamda katılmasına ve Avrupa kaynaklı finansmandan yararlanmasına imkan sağlayacak. Kazakistan'ın resmi başvurusu Avrupa Komisyonu'na iletildi. Taraflar şu anda iş birliğinin koşulları üzerinde görüşmelerini sürdürüyor. Kazak bilim insanları ve şirketler hâlihazırda programa katılıyor. Son yıllarda programa yapılan başvuruların sayısında ise önemli bir artış yaşandı. 2023 yılında 15 başvuru yapılırken, bu sayı günümüzde yaklaşık 200'e ulaştı. Son bir yıl içerisinde ileri düzey araştırmalar için yaklaşık 1 milyon 770 bin euro tutarında hibe sağlandı. Astana'da üniversitelerin, bilimsel kuruluşların temsilcileri ile Avrupalı uzmanlar bir araya gelerek 2027 yılında düzenlenecek program çağrılarına hazırlıkları ele aldılar. Toplantıya katılanlara uluslararası ortakların nasıl bulunacağı ve projeler için nasıl finansman sağlanabileceği konusunda bilgi verildi.
Aliya Sembayeva, Kazakistan Horizon Europe Ulusal Koordinatörü:
«Horizon Europe kapsamında temel bilimlerden inovasyon projelerine, girişimlerden küresel şirketlere kadar farklı alanlarda finansman imkanları bulunuyor. Kazakistan'ın nadir toprak elementleri alanında bir dizi anlaşması bulunuyor. Bu yıl özellikle nadir toprak elementleri alanında iki anlaşma imzalandı. Tıp ve sağlık alanlarında da Kazakistan'daki kuruluşlar finansman almaya hak kazandı. Yapay zekâ, Avrupa Birliği açısından da yeni bir alan. Günümüzde başvuruların öncelik alanlarından bağımsız olarak yapay zekâ, Horizon Europe kapsamındaki projelerin zorunlu bileşenlerinden biri haline geldi.»
Marius Puodjünas, Avrupa Birliği'nin Kazakistan Delegasyonu Siyasi, Basın ve Bilgi Bölümü Yetkilisi:
«Günümüzde kritik öneme sahip hammaddelere özel önem veriliyor. Bu kaynakların önemi, arz sıkıntıları ve tedarik zincirlerindeki istikrarsızlık nedeniyle giderek artıyor. Kazakistan bu tür kaynaklara sahip. Dolayısıyla karşılıklı yarara dayalı iş birliğinin geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar bulunuyor. Bu tür toplantılar, görüş alışverişinde bulunulmasına, yeni ortaklıkların kurulmasına ve bu alanda gelecekteki iş birliği için gerekli güven ortamının güçlendirilmesine katkı sağlıyor.»
Çeviren: Körkem Nigmetullina
