Bişkek’te «ŞİT Plus» formatında bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantı,
örgütün 10 daimi üye ülkesinin yanı sıra gözlemci ülkeleri, diyalog ortaklarını
ve uluslararası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirdi. Kazakistan
Cumhurbaşkanı, konuşmasında Kırgızistan’ın ŞİT dönem başkanlığının yüksek
verimliliğine dikkat çekti. Tokayev ayrıca ortak stratejik hedefin; güç ve
çatışma kültürünün yerini karşılıklı sorumluluğa, ortak kalkınmaya ve uzun
vadeli iş birliğine bıraktığı yeni bir dünya düzeninin tesis edilmesi olduğunu
vurguladı.
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«ŞİT’in uzun yıllara dayanan tecrübesi, «Şanghay ruhunun»
uluslararası arenada bu tür bir etkileşimin örnek teşkil eden bir modeli
olduğunu ikna edici biçimde ortaya koymaktadır. Örgütümüzün faaliyetlerinde
eşitlik ve uzlaşı ilkeleri ve çok taraflılığın başarılı bir şekilde
geliştirilmesinde haklı olarak «altın standart» haline gelmiştir. Bu nedenle,
ŞİT’in temel ilkelerinin, «Çok Taraflılık ve Barış İçin Diplomasi Uluslararası
Günü» vesilesiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun özel bir kararında kayıt
altına alınmasını öneriyorum».
Kazakistan’ın dengeli, yapıcı ve barışçıl bir dış
politika izlemeye kararlılıkla devam ettiğini belirten önder, Birleşmiş
Milletler’in faaliyetlerinin geliştirilmesine ilişkin görüşlerini de paylaştı.
Cumhurbaşkanı, Birleşmiş Milletler’in yerini alabilecek bir alternatif
bulunmadığının altını çizdi.
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Ortak görevimiz, Birleşmiş Milletler’i güçlendirmek ve
etkinliğini artırmaktır. Bu
amaca ulaşmada, BM ile başta ŞİT olmak üzere bölgesel platformlar arasındaki
yakın iş birliği önemli bir rol oynamaktadır. Kazakistan, Birleşmiş
Milletler’in uluslararası sistemin merkezinde yer almaya devam etmesi ve BM
Şartı’nın uluslararası hukukun evrensel temeli olmayı sürdürmesi gerektiği
görüşündedir».
Kasım-Comart Tokayev’e göre, BM Genel Sekreteri António
Guterres’in girişimiyle başlatılan reform, Birleşmiş Milletler’in evrensel
niteliğini korurken daha etkin hale gelmesini sağlamalıdır. Ancak dönüşümün
başarısı, BM üyesi ülkelerin siyasi iradesine ve sorumluluk anlayışına
bağlıdır. Cumhurbaşkanı ayrıca orta ölçekli devletlerin giderek artan rolüne
özellikle dikkat çekti. Bu ülkelerin görevi, farklı güç merkezleri arasında
diyaloğun geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Aynı zamanda bu ülkelerin ortaya
koyduğu girişimlerin küresel yönetişim mekanizmalarında dikkate alınması
gerektiğini belirten Tokayev, Kazakistan’ın bu sürece aktif katkı sunmaya hazır
olduğunu belirtti.
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«BM’nin kurumsal olarak yenilenmesi, önleyici
diplomasinin güçlendirilmesi olmadan mümkün değildir. Çatışmaların önlenmesi ve anlaşmazlıkların barışçıl
yollarla çözülmesine yönelik bir kültürün oluşturulması için ortak çabalara
ihtiyaç vardır. Kazakistan bu doğrultudaki politikasını sürdürerek, bu yılın
Temmuz ayında Çin’in girişimini desteklemiş ve Uluslararası Arabuluculuk Örgütü’nün
Kuruluşuna İlişkin Sözleşme’ye taraf olmuştur».
Kazakistan önderi, küresel istikrarın günümüzde
giderek daha fazla yapay zekanın sorumlu bir şekilde geliştirilmesine bağlı
hale geldiğini vurguladı. Bu nedenle yapay zekanın kullanımına ilişkin evrensel
kurallara ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Bu kapsamda, ESCAP’ın Asya-Pasifik
Dijital Çözümler Merkezi Almatı’da kurulacak. Su güvenliği de küresel
öncelikler arasında yer alıyor. Bu nedenle Kazakistan, Birleşmiş Milletler
himayesinde Uluslararası Su Örgütü kurulması girişiminde bulundu. Kasım-Comart
Tokayev’e göre, bu yapının bölgesel tamamlayıcısı olarak ŞİT Su Sorunları
Analiz Merkezi oluşturulabilir. Cumhurbaşkanı konuşmasının sonunda, ŞİT’in daha
güvenli ve sürdürülebilir bir dünya düzeninin inşasına katkı sağlayacağını
vurguladı. Tokayev, Kazakistan’ın bu doğrultuda tüm ortaklarıyla birlikte
çalışmaya devam edeceğini ifade etti.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
