CICA, doğrudan diyalog yoluyla Asya’da güvenliğin sağlanması ve güvenin güçlendirilmesi açısından benzersiz bir platform olmayı sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, CICA’nın 7. Zirvesi’nde yaptığı konuşmada bu hususun altını çizdi. Bugün CICA üyesi ülkeler, Asya topraklarının %90’ını kapsıyor ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını temsil ediyor. Kazakistan önderi, bu geniş kapsamın CICA’nın muazzam potansiyelini ortaya koyduğunu ve bu potansiyelin etkin biçimde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Örgütün, sürekli diyalog ve yapıcı istişarelere dayalı bir güvenlik modelini teşvik etmesi gerektiğini belirtti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Örgütümüz, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesine, silahsızlanmaya ve barışın tesis edilmesine önemli katkılarda bulunabilir. Günümüzde bu konu her zamankinden daha fazla önem taşıyor. Birleşmiş Milletler, ŞİT, BDT ve diğer uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde CICA, hem Asya’da hem de bölge dışında yaşanan görüş ayrılıklarının giderilmesinde daha etkin bir rol üstlenmelidir. Bu doğrultuda üye ülkeleri, ortak siyasi irademizi somut sonuçlar doğuracak girişimlere dönüştürmeye çağırıyoruz. Bu kapsamda pratik bir adım olarak Önleyici Diplomasi Mekanizması’nın hayata geçirilmesini öneriyoruz.»
Güven artırıcı önlemlerin dijital alanı da kapsaması gerekiyor. Yapay zekanın yetenekleri, uluslararası düzenlemelerin geliştirilmesinden daha hızlı ilerliyor. Bu bağlamda Devlet Başkanı, Washington’da imzalanan Süperzekâ Anlaşması’nı memnuniyetle karşılayarak belgenin, Birleşmiş Milletler himayesinde hazırlanacak uluslararası bir anlaşmanın temelini oluşturabileceğini belirtti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«CICA’nın bu sürece kayda değer katkılar sağlayabileceğine inanıyorum. Kazakistan, BM Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu’nun Sürdürülebilir Kalkınma için Asya-Pasifik Dijital Çözümler Merkezi’ne Almatı’da ev sahipliği yapacak. CICA üyesi ülkelerin de bölgemizin dijital geleceğini birlikte şekillendirmek amacıyla bu merkezin çalışmalarına katılmasını umuyorum.»
CICA, büyük ölçekli sınır ötesi projelerin hayata geçirilmesine de katkıda bulunabilir. Kazakistan önderi, CICA Ulaştırma Bağlantısallığı Stratejisi’nin ortaklaşa hazırlanmasını önerdi. Bu girişim, Orta Koridor da dahil bölgedeki tüm ulaşım güzergahlarının potansiyelinin değerlendirilmesine yardımcı olacak. Cumhurbaşkanı Tokayev, enerji güvenliğinin önemine de dikkat çekti. Bu bağlamda Kazakistan, Azerbaycan ve Özbekistan, enerji sistemlerini birleştirecek ve Avrupa pazarlarına bağlantı sağlayacak Hazar Yeşil Enerji Koridoru projesini hayata geçirmek üzere çalışıyor. Cumhurbaşkanı Azerbaycan ile birlikte Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı üzerinden Kazak petrolü sevkiyatını artırmaya yönelik planlarını da paylaştı.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Hazar Denizi’nin hem bölgemizin hem de tüm dünyanın enerji güvenliğinin sağlanması açısından hayati önem taşıdığı açıktır. Kazakistan, Hazar’ın bölge ülkelerinin ve diğer devletlerin yararına olacak şekilde bir barış ve iş birliği alanı olarak kalması gerektiğine inanmaktadır. Ayrıca su kaynaklarının korunması ve çevresel sorunların çözümü için ortak çabaların sürdürülmesi de büyük önem taşıyor.»
Kazakistan, su kaynaklarının iş birliğine hizmet eden bir unsur olarak kalmasını savunuyor. Kasım Comart Tokayev, CICA Su Ortaklığı’nın kurulmasını önerdi. Bu girişim sayesinde teknoloji paylaşımının geliştirilmesi, ortak araştırmaların yürütülmesi mümkün olacak. Devlet Başkanı, eğitim ve bilim alanındaki iş birliğinin önemini de vurguladı. Kazakistan, CICA üyesi ülkelerden gelen öğrencilere burs, bilim insanlarına ise araştırma hibeleri sağlamaya hazır. Bu arada CICA’nın üye sayısı da artıyor. Laos, örgüte katılan yeni ülke oldu.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
