Nükleer denemelerin durdurulmasının üzerinden 35 yıl
geçti. 29 Ağustos 1991 tarihinde Kazakistan, Semey Nükleer Deneme Sahası’nı
kapattı ve ardından nükleer cephaneliğinden gönüllü olarak vazgeçti. Bu karar,
ülkenin silahsızlanma ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi alanındaki
uluslararası itibarını güçlendirdi. Kazakistan, iki yıl sonra Nükleer Silahların
Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na taraf oldu. 1996 yılında ise Kapsamlı
Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması’nı imzalayan ilk ülkelerden biri oldu. Ayrıca
Kazakistan, bölge ülkeleriyle birlikte Orta Asya’da nükleer silahlardan
arındırılmış bir bölge oluşturulmasına ilişkin antlaşmayı imzaladı. 2009
yılında, yine Kazakistan’ın girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 29
Ağustos’u Nükleer Denemelere Karşı Uluslararası Gün ilan etti. Kazakistan bugün
de nükleer silahların yayılmasını önlemeye yönelik küresel rejimin
güçlendirilmesi yönündeki politikasını sürdürüyor. Bu yaklaşım, Astana’da
düzenlenen yuvarlak masa toplantısında ele alındı. Uzmanlar, Kazakistan’ın
barışçıl girişimler alanındaki deneyiminin uluslararası düzeyde daha fazla
tanıtılmasının önemine dikkat çekti.
Timur Jantikin, Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi
Ajansı Başkan Yardımcısı:
«O dönemde dünyada üçüncü veya dördüncü büyük nükleer kapasiteye sahip
olmamıza rağmen, nükleer silahlardan vazgeçme ve tamamen barışçıl bir yönde ilerleme
kararı aldık. Kazakistan,
aslında bu hareketin liderlerinden biri. Örneğin, nükleer silahların
yasaklanmasına ilişkin antlaşmayı imzalayan ve onaylayan ilk ülkelerden biri
Kazakistan’dı. Dolayısıyla Kazakistan’ın uluslararası itibarı bu alanda oldukça
yüksek».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
