Kazakistan, karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin geliştirilmesi
açısından gelecek vadeden merkezlerden biri olabilir. Ülkenin jeolojik
özellikleri ve gelişmiş petrol ve doğal gaz sektörü, bu alandaki potansiyeli
destekleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Söz konusu teknoloji, CCUS
(Karbon Yakalama, Kullanım ve Depolama) olarak adlandırılıyor. Bu teknoloji
sayesinde sanayi tesislerinde ortaya çıkan karbondioksit yakalanarak atmosfere
salınması önleniyor. CCUS teknolojisinin uygulanma konuları, Astana’da
düzenlenen uluslararası konferansta ele alındı. Konferansa Çin, Birleşik
Krallık, Almanya, Hollanda, Kazakistan, ABD ve Kanada’dan bilim insanları ve sanayi
temsilcileri katıldı. Toplantının gündeminde teknolojik çözümler, sektörün
düzenlenmesi ve uluslararası iş birliği konuları yer aldı. Uzmanlara göre bu
alan, Kazakistan’ın 2060 yılına kadar karbon nötr bir ekonomiye ulaşma hedefi
doğrultusunda özel önem taşıyor.
Saken Kalkamanov, «Uluslararası
Yeşil Teknolojiler ve Yatırım Projeleri Merkezi» Yönetim Kurulu Başkanı:
«Karbondioksitin
yer altındaki formasyonlarımızda yeniden kullanımına ilişkin konular üzerinde
çalışmalar yürütülüyor. Kazakistan’daki petrol şirketleri, çıkarılan petrolün
yerine rezervuarlara enjeksiyon yapmak için şu anda büyük ölçüde su kullanıyor.
Ancak bu teknoloji yalnızca yer altı formasyonlarına enjeksiyon amacıyla
kullanılmıyor. Çünkü karbondioksit üretimde ve sanayide de kullanılabilir. En
maliyetli ve en karmaşık süreç, karbondioksiti yakalamak, toplamak, belirli bir
noktaya taşımak ve ardından işlemek. Bu nedenle bu alanda gerekli bilgi ve deneyimi
edinmemiz gerekiyor».
John Loughhead, Birleşik
Krallık Kraliyet Mühendislik Akademisi Üyesi, Birmingham Üniversitesi:
«Kazakistan,
sahip olduğu jeolojik imkanlar sayesinde bu alanda önemli bir aktör haline
gelebilir. Ülke, emisyonların azaltılmasıyla doğrudan ilgileniyor. Ayrıca
bazı sanayi süreçleri fosil yakıtlara doğrudan bağlı durumda. Birçok durumda
fosil yakıtların yerini başka kaynaklarla doldurmak henüz mümkün değil. Bu
nedenle emisyonların yakalanması, çözüm yollarından biri olabilir».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
