Kazakistan önderi, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen «BRICS Plus» Zirvesi'ne katıldı. Kasım-Comart Tokayev, «outreach» formatındaki genel oturumda konuşma yaptı. Devlet Başkanı, BRICS'in küresel istikrarın sağlanması konusundaki potansiyeline dikkat çekti. Zira dünyanın en büyük oluşumlarından biri olan BRICS ülkeleri, bugün dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel gayrisafi yurt içi hasılanın %40'ını temsil ediyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, çağımızın temel sorunları arasında, bu yıl ilk kez Küresel Barış Endeksi'nde kullanılan «Büyük Parçalanma» kavramına da dikkat çekti. Bu kavram; jeopolitik çatışmaları, artan militarizasyonu ve ticaret engellerinin güçlenmesini kapsıyor. Geçen yıl şiddetin küresel ekonomiye verdiği zarar, dünya GSYH'sinin %10'una ulaştı. Önder, sınır ötesi altyapıya yönelik artan tehditin ciddi sorunların biri olduğunu belirtti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Öncelik, bölgesel gerilimin azaltılmasından, siyasi diyalog ve istikrarlı diplomasi yoluyla uzun vadeli istikrara geçiş olmalıdır. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, uzun süren çatışmalar, yeni bir silahlanma yarışının yanı sıra stratejik hesap hataları ve yanlış kararlar riskini artırmaktadır. Bu nedenle, nükleer risklerin, yeni teknolojilerle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere, azaltılması amacıyla nükleer güçler arasında üst düzey diyaloğa acilen ihtiyaç vardır».
Önde gelen güçler arasındaki güven seviyesinin düşmesi, Birleşmiş Milletler'in etkin şekilde hareket etme imkanlarını kısıtlıyor. Kasım-Comart Tokayev, buna rağmen Birleşmiş Milletler'in alternatifi olmadığını bir kez daha vurguladı. Ayrıca Kazakistan'ın, BRICS'i, Birleşmiş Milletler'in merkezi rol oynadığı çok taraflı sistemi tamamlayan, pratik iş birliğine açık bir platform olarak gördüğünü belirtti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Değişmez ilkemiz, her karmaşık konuda ortak paydaları bulmaya çalışmaktır. Bu yaklaşım, tüm ortaklarımızla karşılıklı faydaya dayalı iş birliği arayışına dayanan, dengeli ve somut sonuçlara odaklanan dış politikamızı yansıtmaktadır».
Geçen yıl Kazakistan'ın BRICS üyesi ve ortak ülkelerle ticaret hacmi yaklaşık 72 milyar dolara ulaştı. Kazakistan, Birlik ülkeleriyle ticaret hacmini daha da artırmayı hedefliyor. Ayrıca Avrasya Ekonomik Birliği'ne dönem başkanlığı yapan Kazakistan, BRICS ile ekonomik iş birliğinin genişletilmesini ve Hindistan ile serbest ticaret anlaşması imzalanmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesini destekliyor. Cumhurbaşkanı’na göre enerji alanında ileri düzey işleme, kritik öneme sahip mineraller, tarım ve ulaşım bağlantısallığı, ortaklık açısından önemli fırsatlar sunuyor. Kasım-Comart Tokayev, Yeni Kalkınma Bankası'na, BRICS ülkelerinde ve Kazakistan'da gerçekleştirilecek projelerin finansman imkanlarını değerlendirme çağrısında bulundu. Bunun, ulaşım koridorlarının geliştirilmesini altyapı ve sanayi yatırımlarının finansmanıyla ilişkilendirmeye imkan sağlayacağını belirtti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Şu anda transit ağımız, Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığının %85'ine kadarını karşılamaktadır. Trans-Hazar Uluslararası Ulaşım Güzergahı kapsamında Kazakistan, Hazar Denizi üzerinden Asya ile Avrupa arasında bir bağlantı noktası görevi görmektedir. Bu hayati öneme sahip ulaşım güzergahının «Tek Kuşak, Tek Yol» girişimi ile «Kuzey-Güney» Koridoru ile daha fazla sinerji oluşturması, daha entegre ve sürdürülebilir bir Avrasya ulaşım ağının şekillenmesini sağlayacaktır».
Ülke önderi, ayrıca yapay zeka alanında BRICS Plus Ortaklığı'nın başlatılmasını önerdi. Söz konusu girişimin, ulusal yapay zeka merkezlerinin bir araya getirilmesini ve bilimsel projelere erişim sağlanmasını amaçladığını belirtti. Kazakistan Cumhurbaşkanı ülkesinin öncülüğünde Birleşmiş Milletler himayesinde Uluslararası Su Örgütü'nün kurulmasına yönelik istişarelere katılım çağrısında bulundu. Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı, Kazakistan'ın temelinde egemen eşitlik ve ortak sorumluluğun bulunduğu çok kutuplu dünya düzenini desteklediğini vurguladı.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
