Kasım-Comart Tokayev, Türkmenistan'da düzenlenen BDT Devlet Başkanları Konseyi toplantısında orta vadede 2035 yılına kadar BDT Kalkınma Stratejisi hazırlanmasını önerdi. Ayrıca ekonomik bağların güçlendirilmesi ve sanayi-teknoloji ortaklığının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. BDT ülkelerinin pazarları Kazakistan için büyük önem taşıyor. Ülkenin dış ticaret hacminin dörtte birinden fazlası bu ülkelere karşılık geliyor. Geçen yıl karşılıklı ticaret hacmi 40 milyar dolara yaklaşırken bu yılın ilk yedi ayında %10’luk artış kaydedildi.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Ortak üretim tesislerinin kurulması konusunda da önemli bir deneyim biriktirdik. Örneğin, Rusya Federasyonu'nun katılımıyla yürütülen sanayi projeleri portföyümüzde toplam değeri 61 milyar dolar olan 178 proje ve girişim bulunuyor. Bunların 124'ü hayata geçirildi. Özbekistan ile yaklaşık 2 milyar dolar değerinde 80 proje üzerinde çalışıyoruz. Belarus ile özel amaçlı araçlar ve tarım makinelerinin ortak üretimi gerçekleştiriliyor.»
Cumhurbaşkanı ayrıca hizmetler pazarının genişletilmesi ve yatırımlar için elverişli koşullar oluşturulması gerektiğini vurguladı. Bu doğrultuda atılacak somut adımlardan biri, önümüzdeki üç yıl için BDT'nin öncü sanayi ve teknoloji projeleri portföyünün oluşturulması olmalı. Diğer önemli alan ise ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesi ve transit potansiyelinin güçlendirilmesi. Bu hedef doğrultusunda, Kazakistan'ın girişimiyle Mayıs ayında kabul edilen BDT Ülkelerinin Ana Ulaştırma Koridorlarının Entegrasyonu Konsepti uygulanıyor.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Kazakistan, söz konusu konseptin hayata geçirilmesine somut katkı sağlıyor. Ağustos ayında toplam uzunluğu 1500 kilometreyi aşan yeni Aral-Hazar kara yolu güzergahının inşasına başlandı. Bu stratejik proje hizmete girdiğinde Çin'den Avrupa'ya uzanan kara yolu güzergâhı yaklaşık 1000 kilometre kısalacak, transit yüklerin teslimat süresi ise üç güne kadar inecek. Diğer büyük projeler üzerindeki çalışmalar da devam ediyor.»
Devlet Başkanı, dijitalleşme ve yapay zeka konularına da özel önem verdi. Tokayev, bu alanlarda deneyim paylaşımının geliştirilmesini ve 2027 yılının ilk çeyreğinde Astana'da BDT himayesinde bir yapay zeka uzmanları forumu düzenlenmesini önerdi. Kazakistan'ın diğer girişimleri arasında BDT'nin “Altın Kütüphane Koleksiyonu”nun oluşturulması da yer alıyor. Koleksiyonda Topluluk halklarının edebiyatından seçkin eserler bulunacak. Koleksiyonun, Astana'daki Cumhurbaşkanlığı Kütüphanesi'nde oluşturulması öngörülüyor. Kasım Comart Tokayev ayrıca kuruluşun uluslararası ilişkilerini genişletmek amacıyla ilk “BDT+” zirvesinin düzenlenmesini önerdi. Cumhurbaşkanı, konuşmasının sonunda Özbekistan'ın 2027 yılında BDT dönem başkanlığını üstlenecek olmasını memnuniyetle karşıladı.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
