Kazakistan’ın doğusunda bulunan kadim Kaljır yerleşimi, Birinci Türk Kağanlığı döneminde bölgedeki yöneticilerden birinin merkezi olmuş olabilir. Kazakistan El-Farabi Millî Üniversitesi kazı bilimcileri, Zaysan Havzası’nda yürüttükleri kazıların ardından bu ihtimal üzerinde duruyor. Radyokarbon analizinin ilk sonuçları, yerleşimin MS 6. ve 7. yüzyıllara tarihlendiğini gösteriyor. Buluntular arasında cam parçaları, boyalı sıva kalıntıları, süslemeli kaplar ve içinde çıngırak bulunan sıra dışı bir kuş biçimli seramik figürin yer alıyor.
Yerleşimin yüz ölçümü 25 hektarı aşıyor. Kaljır, mimari ve yapısal özellikleri bakımından Kazakistan’da bilinen diğer antik yerleşimlerden ayrılıyor. Benzer arkeolojik alanlara günümüzde Moğolistan sınırları içinde kalan bölgelerde ve Tuva’da rastlanıyor. Yerleşimin geniş bir alana yayılması ve kültürel tabakasının ince olması, bilim insanlarının Kaljır’ı olası bir idari merkez olarak değerlendirmesine imkân tanıyor. Uzmanlar, buluntuları ayrıntılı biçimde incelemeyi sürdürüyorlar.
Nikita Konstantinоv, Kazakistan El-Farabi Millî Üniversitesi Arkeoloji, Etnoloji ve Müzecilik Bölümü Doçenti, Araştırma Ekibi Başkanı:
«Bu yerleşimin kronolojisinin belirlenmesi, Orta Asya arkeolojisi ve Avrasya bozkırlarının arkeolojisi açısından son derece büyük önem taşıyor. Çünkü daha önce özellikle 6. yüzyılın ikinci yarısı ile 7. yüzyılın başlarına tarihlenen bu döneme ait arkeolojik yerleşimler bilinmiyordu. Bu keşif, elbette büyük önem taşıyor. Zira Türk Kağanlığı, Türk adıyla anılan halk tarafından kurulan ilk devlet yapılanması olması bakımından tarihsel açıdan ayrı bir yere sahip».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
