Kazakistan, ŞİT çerçevesindeki iş
birliğinin geliştirilmesine yönelik yeni girişimler sundu. Kazakistan
Cumhurbaşkanı, Bişkek’te düzenlenen ŞİT Devlet Başkanları Konseyi toplantısında
konuştu. Cumhurbaşkanı, öncelikli alanlar arasında ekonomik iş birliğinin
güçlendirilmesi, dijital teknolojilerin ve yapay zekânın geliştirilmesini
gösterdi. Devlet Başkanı ayrıca ŞİT Kalkınma Bankası’nın kurulmasını destekledi ve
bankanın merkezinin Kazakistan’da kurulmasına ev sahipliği yapmaya hazır
olduklarını açıkladı. Bir diğer öneri ise Örgüt himayesinde, üniversiteler,
bilim kuruluşları ve teknoloji şirketlerinin katılımıyla yapay zekâ merkezlerinden
oluşan bir ağ kurulması. Kazakistan ayrıca mevcut sınır ötesi iş birliği
merkezleri temelinde ŞİT sınır ötesi ticaret bölgelerinin oluşturulmasını
önerdi. Bugün Örgüt üyesi ülkeler arasındaki toplam karşılıklı ticaret hacmi 1
trilyon dolara yaklaşıyor.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Kazakistan, asgari engellerin
bulunduğu, dijital prosedürlere ve gelişmiş ulaştırma-lojistik bağlantılarına
dayanan geniş bir ŞİT ticaret ve yatırım
alanının oluşturulmasından yana. Mutabakatlardan somut girişimlere geçilmesini önemli görüyoruz. Devletlerin
tüm katılımcıların sürece dahil olmasını beklemeden, hazır oldukları ölçüde
projeleri hayata geçirmelerine olanak sağlayacak ön sanayi konsorsiyumları
mekanizmasının uygulanmasını öneriyoruz. Başarılı girişimler, zamanla tüm Örgüt
genelinde yaygınlaştırılabilir».
Cumhurbaşkanı Tokayev, ŞİT’in ulaştırma
potansiyeline de özel önem verdi. Çünkü üye ülkelerin çoğu, Doğu ve Batı’nın en
büyük pazarlarını birbirine bağlayan kilit güzergahların üzerinde bulunuyor. Bunların
kesiştiği noktada yer alan Kazakistan, transit altyapısını istikrarlı bir
şekilde geliştiriyor. Devlet Başkanı’na göre ulaştırma bağlantılarının
güçlendirilmesi, ŞİT ülkeleri arasındaki iş birliğinin öncelikli pratik
alanlarından biri olmalıdır.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Kazakistan, ŞİT’in tüm coğrafyasında ulaştırma girişimlerinin
ilerletilmesine katkı sağlamaya hazır. Gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesini,
elektronik belgelerin karşılıklı olarak tanınmasını, «yeşil koridor» ilkesinin ve diğer modern
mekanizmaların uygulanmasını destekliyoruz. Yüklerin çıkış noktasından nihai
alıcıya kadar kesintisiz şekilde takip edilmesini sağlayacak ŞİT Ortak Dijital
Transit Platformu’nun oluşturulması etkili bir çözüm olabilir. Kuruluşun 2035
yılına kadar Ulaştırma Bağlantısallığı Stratejisi’nin hazırlanarak kabul
edilmesini öneriyoruz».
Toplantının sonuçları doğrultusunda
ülkelerin liderleri, çeşitli iş birliği alanlarını kapsayan kapsamlı bir dizi
belge imzaladı. Bunların en önemlisi, ŞİÖ’nün 25. yıl dönümüne ilişkin Bişkek
Deklarasyonu oldu. Örgütün 2026-2027 dönemindeki dönem başkanlığını Pakistan
yürütecek.
Çeviren: Körkem
Nigmetullina
